Inwersja (Inversion)

Spis treści:

  1. Wstęp
  2. Definicja
  3. Inwersja z przysłówkami przeczącymi
  4. Inwersja z so, such oraz that
  5. Zdania z 'if'
  6. Dodatkowe informacje

Wstęp

Inwersja pojawia się w języku angielskim bardzo często. Jej podstawowym zastosowaniem jest tworzenie pytań w większości czasów angielskich. Jednak inwersja ma też inne, bardziej złożone zastosowania. Ten dział przeznaczony jest dla bardziej zaawansowanych użytkowników języka angielskiego, którzy chcą zapoznać się z innymi zastosowaniami inwersji.

Definicja

Pod słowem inwersja rozumiemy dwa różne pojęcia gramatyczne:

  1. Zmiana typowej kolejności podmiotu i orzeczenia w zdaniu. Najczęściej stosowana w tworzeniu pytań:

Was he absent at school yesterday? [Czy nie było go wczoraj w szkole?]
Is she living in New York? [Czy mieszka w Nowym Jorku?]
Along the street came a policeman. [Ulica przeszedł policjant]

  1. Użycie formy pytającej głównego czasownika w zdaniu:

Not only did he do it but also refused to confirm it was he. [Nie tylko to zrobił, ale jeszcze nie przyznał się, że to on]
Never have I laughed more sincerely. [Nigdy nie śmiałem się bardziej szczerze.]

 

Inwersja z przysłówkami przeczącymi

Inwersja w zdaniach z przysłówkami przeczącymi pojawia się tylko, jeśli taki przysłówek występuje na początku zdania lub zdania podrzędnego. Takie zastosowanie inwersji jest bardzo formalne i pełni funkcję czysto retoryczną (pojawia się na przykład w przemowach). W mowie potocznej taka konstrukcja nie jest używana.

Przykłady:

Never have I heard a more important question. [Nigdy nie słyszałem ważniejszego pytania]
I have never heard a more important question.
Rarely can a president have been faced with such danger. [Rzadko prezydent musi stawić czoła takiemu zagrożeniu]

Użycie never, rarely i seldom

Przysłówki never, rarely oraz seldom najczęściej występują w czasie Present Perfect lub Past Perfect oraz z czasownikami modalnymi jak na przykład can i could. Zdania tego typu najczęściej są porównaniami czegoś.

Przykłady:

Seldom has the government passed a more ridiculous act. [Rzadko się zdarza by rząd uchwalił tak niedorzeczną ustawę]
Never has she been so humiliated.
[Nigdy nie została tak poniżona]
Rarely could a farmer like him see such generosity.
[Taki rolnik jak on rzadko doświadczał takiej szczodrości]

Użycie hardly, barely, scarcely i no sooner

Przysłówki hardly, barely, scarcely i no sooner są używane w sytuacji, kiedy jedno wydarzenie następuje zaraz po drugim. Najczęściej stosuje się wtedy czas Past Perfect, jednak przy no sooner występuje tez Past Simple.
Na uwagę zasługują też słowa when i than używane do porównania wydarzeń. Z przysłówkami hardly, barely i scarcely stosujemy słowo when, zaś z przysłówkiem no sooner słowo than.

Przykładowo:

Hardly had he arrived at his office, when the telephone rang. [Dopiero co wszedł do biura a już zadzwonił telefon.]
Scarcely had I opened the door, when I was hit in the head.
[Ledwo otworzyłem drzwi a już zostałem uderzony w głowę]
No sooner had I gone for a walk than I realised I forgot to close the door.
[Jak tylko wyszedłem na spacer zdałem sobie sprawę, że zapomniałem zamknąć drzwi]
No sooner did I go for a walk than it started raining.
[Jak tylko wyszedłem na spacer zaczęło padać]

Only

Kiedy zdanie zaczynamy od przysłówka only najczęściej stosujemy czas Past Simple. Możliwe jest użycie form only after, only by, only if, only when, only then i only later. Pamiętaj, że w zdaniach, w których only oznacza [jedyny] nie używamy inwersji.

Przykłady:

Only after sending the letter did I remember that I had forgotten to put on an address. [Dopiero po wysłaniu listu przypomniałem sobie, że zapomniałem napisać adresu]
Only by burning a camp fire did she manage to survive.
[Przeżyła tylko dzięki rozpaleniu ogniska]
Only John knew the answer.
[Tylko John znał odpowiedź] - brak inwersji.

Frazy z 'no' i 'not'

Frazy takie jak under no circumstances, on no account, at no time, in no way, on no condition, not until, not only występują w zdaniach z inwersją.

Przykłady:

Under no circumstances are you to start shooting without permission. [Pod żadnym pozorem nie wolno ci strzelać bez pozwolenia]
Not until I got home did I notice that I forgot to take the keys from the office. [Dopiero kiedy dotarłem do domu zauważyłem, że zapomniałem zabrać kluczy z biura.]
Not only did I make it but it was also my idea. [Nie tylko go zrobiłem, ale był to także mój pomysł.]

Little

Przysłówek little może być użyty w znaczeniu negatywnym i restrykcyjnym jak również w znaczeniu [nie zdawać sobie sprawy z czegoś]

Przykłady:

Little did the government think about the miners' lives. [Rząd nie przywiązywał wagi do życia górników].
Little did she know what awaited her at home. [Nie zdawała sobie sprawy z tego, co czeka na nią w domu.]

 

Inwersja z So, Such oraz That

Kiedy głównym czasownikiem w zdaniu jest to be a przymiotnik poprzedzony jest słowem so, to możemy zastosować inwersję w celu emfazy - podkreślenia wagi przymiotnika.

Przykłady:

So impressive was his performance that he was given standing ovation. [Tak imponujący był jego występ, że dostał owację na stojąco]
So devastating was the fire that plants may never recover. [Ogień był tak niszczycielski, że rośliny mogą już nigdy nie odrosnąć]

Inwersja występuje też w zdaniach z such używanym z czasownikiem to be (such is, such was, etc.) oraz następującym po nim rzeczownikiem. Such oznacza to samo, co so much lub so great [tak duży, tak wielki].

Przykłady:

Such was the power of his blow that his opponent fell to the ground. [Tak potężny był jego cios, że przeciwnik upadł na ziemię]
Such is the amount of rain this year that all my crops will rot. [Tak duża jest ilość opadów w tym roku, że wszystkie moje plony zgniją.]

Uwaga: Inwersja pojawia się tylko wtedy, kiedy so lub such jest pierwszym wyrazem w zdaniu.

 

Zdania z 'if'

Trzy rodzaje zdań z 'if' mogą wykorzystać inwersję z pominięciem samego słowa 'if'. Sprawia to, że zdania stają się bardziej formalne w brzmieniu oraz czyni opisywane wydarzenia mniej prawdopodobnymi.

If they were to punish him, there would be an outcry. [Gdyby go ukarano to spotkałoby się to z głośnym sprzeciwem]
Were they to punish him, there would be an outcry.

If you should find anything suspicious, let me know. [Jeśli odkryjesz coś podejrzanego to daj mi znać]
Should you find anything suspicious, let me know.

If I had known it, I would have behaved differently. [Gdybym to wiedział to zachowałbym się inaczej]
Had I known it, I would have behaved differently.

Inwersja po 'as'

W języku formalnym, zwłaszcza w formie pisemnej, spotyka się inwersję stosowaną po słowie 'as'.

Przykładowo:

They were very poor, as were most people these times. [Byli bardzo biedni, podobnie jak większość ludzi w tamtych czasach]
I believe, as do my colleagues, that this issue can be resolved. [Uważam, podobnie jak moi koledzy, że ta kwestia może zostać rozwiązana.]

Inwersja po 'so', 'neither' i 'nor'

Kiedy zgadzamy lub nie zgadzamy się na coś lub kiedy mamy do czynienia z tzw. echoing statements (zdaniami powtarzającymi wypowiedz przedmówcy) również stosujemy inwersję.

Przykładowo:

'I am going to bed' [Idę spać]
'So am I' [Ja też]
'I don't like her' [Nie lubię jej]
'Neither /Nor do I' [Ani ja]

Dodatkowe informacje

Wykrzyknienia

Inwersję stosujemy także w wykrzyknieniach. W British English mają one bardzo często taką samą budowę jak pytania przeczące. Z kolei w American English wykrzyknienia najczęściej mają budowę taką jak zwykłe pytania. Inwersję w wykrzyknieniach można także znaleźć po słowach how i what, jest to jednak nieco staromodny, literacki styl.

Przykłady:

Isn't it extremely hot here? [Czyż nie jest tu strasznie gorąco?]
Hasn't she got a gorgeous dress? [Czyż nie ma wspaniałej sukni?]
Is he mad! [Czy on oszalał!]
How beautifully did she look! [Jak pięknie wyglądała!]
What a wonderful place is Stratford! [Jakże pięknym miejscem jest Stratford!]

Okolicznik miejsca

Kiedy na początku zdania znajduje się okolicznik miejsca to czasowniki nieprzechodnie często ulegają inwersji. Zdarza się to najczęściej, kiedy zdanie wprowadza nowy, nieznany wcześniej podmiot. Taka struktura pojawia się najczęściej w języku literackim oraz w mowie w połączeniu ze słowami takimi jak here, there oraz innymi, krótkimi przysłówkami.

Along the road came a strange wanderer. [Drogą nadszedł dziwny wędrowiec]
In front of him was an enormous gate. [Przed nim znajdowała się ogromna brama.]
On the river appeared a ship with white sails. [Na rzece pojawił się statek z białymi żaglami]
Here comes Richard! [Nadchodzi Richard!]
Richard here comes!
There goes our bus! [Nasz autobus odjeżdża!]

Uwaga: W przypadku gdy podmiot jest zaimkiem osobowym nie używamy inwersji.

Przykładowo:

Here he comes! [Nadchodzi!]
Here comes he!
Off we go! [No to idziemy!]

Relacjonowanie

Kiedy relacjonujemy czyjeś wypowiedzi w formie pisemnej podmiot będący osobą wypowiadającą dane zdanie pojawia się po czasowniku. Kiedy podmiot jest zaimkiem osobowym, występuje przed czasownikiem.

Przykłady:

'We have no other choice' said Lucas. ['Nie mamy innego wyjścia' - powiedział Łukasz]
'What should I do?' asked Susan. ['Co powinnam zrobić?' - zapytała Susan]
'You will obey me!' he demanded. ['Będziesz mi posłuszny!' - zażądał]