Present Perfect

Spis treści:





  1. Wstęp
  2. Forma past participle czasownika
  3. Konstrukcja czasu Present Perfect
  4. Stosowanie czasu Present Perfect
  5. Uwagi i wyjątki

Wstęp

Czas Present Perfect jest jednym z bardziej złożonych i dość trudnych w użyciu czasów w języku angielskim. Ze względu na brak odpowiednika w języku polskim oraz dużą liczbę zastosowań sprawia on często problemy a początkujący zwykle starają się go unikać zastępując go w miarę możliwości innymi czasami. Pomimo tego, czas Present Perfect jest w języku angielkim bardzo często spotykany i opanowanie poprawnego jego użycia jest konieczne jeśli chcemy posługiwać się dobrze tym językiem. Poniżej zaprezentowane zostaną wszystkie niezbędne informacje związane z czasem Present Perfect, takie jak jego budowa, zasady stosowania oraz wprowadzenie trzeciej formy czasownika (past participle). Na końcu znajduje się także garść uwag związanych z czasem Present Perfect.

Forma past participle czasownika

Znane są ci już zapewne pozostałe dwie formy czasownika występujące w języku angielskim: pierwsza (infinitive) używana np. w czasie Present Simple, oraz druga forma - przeszła (past) używana w czasach przeszłych takich jak np. Past Simple. Istnieje jeszcze jedna forma czasownika nazywana past participle (imiesłów czasu przeszłego) i używana jest między innymi właśnie w czasie Present Perfect. Tworzenie formy past participle podobnie jak formy past jest związane z tym, czy dany czasownik jest czasownikiem regularnym czy nieregularnym.

Czasowniki regularne

Czasownik regularny przyjmuje formę past participle poprzez dodanie do pierwszej, podstawowej formy tego czasownika końcówki -ed. Zauważ, że wszystkie czasowniki regularne mają identyczne formy past i past participle, co jest niewątpliwie znacznym ułatwieniem. Szczegółowe informacje związane z dodawaniem końcówki -ed można odnaleźć tutaj.

Przykładowe czasowniki regularne i ich forma past participle:

Work -> Worked
Play -> Play
ed
Stop -> Stopp
ed
Live -> Liv
ed

Czasowniki nieregularne

Czasowniki nieregularne sprawiają już znacznie więcej problemów, ponieważ podobnie jak w przypadku formy past również tworzenie formy past participle nie jest obramowane żadnymi regułami i każdy czasownik nieregularny posiada własną, specyficzną formę. Innymi słowy, brak reguł tworzenia zmusza nas do pamięciowego opanowania form czasowników nieregularnych (na szczęście nie ma ich w języku angielskim tak dużo - pełna lista czasowników nieregularnych jest przedstawiona tutaj)

Przykładowe czasowniki nieregularne i ich forma past participle:

Do -> Done
Be -> Been
Drive -> Driven
Drink -> Drunk

Konstrukcja czasu Present Perfect


Zdania twierdzące

Have/Has + czasownik w formie past participle

Zdania twierdzące w czasie present perfect poprzez użycie czasownika w trzeciej formie (past participle) poprzedzonego operatorem have dla wszystkich osób z wyjątkiem trzeciej osoby liczby pojedynczej (he, she, it) która przyjmuje operator has.

Przykładowe zdania twierdzące w czasie present perfect (czasowniki w formie past participle pogrubiono):

  • John has found two brand new digital cameras in this shop! [John znalazł dwa nowiutkie aparaty cyfrowe w tym sklepie]
  • I have finished! [Właśnie skończyłem!]
  • The police have arrested two dangerous criminals [Policja aresztowała dwóch niebezpiecznych przestępców]
  • She has forgotten his name [Zapomniała jak on ma na imię]

Uwaga: Operator have oraz has w języku angielskim bardzo często przyjmuje skróconą formę łącząc się z podmiotem. Tworzenie form skróconych ilustruje poniższa tabela:

Forma skrócona 'have'

I have
You have
He has
John has
She has
It has
We have
They have
Etc.

->
->
->
->
->
->
->
->
->

I've
You've
He's
John's
She's
It's
We've
They've
Etc.

Zauważ, że w przypadku trzeciej osoby liczby pojedynczej forma skrócona jest identyczna jak forma skrócona czasownika to be (He's = He is, He's = He has) Stwierdzić, z która formą mamy do czynienia można na podstawie formy czasownika w zdaniu. Dla przykładu: He's been killed = He has been killed (wskazuje na to czasownik been w trzeciej formie). He's a good boy = He is a good boy (brak w zdaniu innego czasownika niż is wskazuje na takie właśnie rozwinięcie formy skróconej)

Uwaga: Czasownik have/has jest w języku normalnym czasownikiem (oznaczającym 'mieć, posiadać') jednak w czasie Present Perfect pełni on tylko funkcję gramatyczną jako operator wskazujący na to, że zdanie jest w czasie perfect i nie pełni żadnej funkcji znaczeniowej. Dla przykładu: I have been to London [Byłem w Londynie] - have jest operatorem. I have an expensive car [Mam drogi samochód] - have jest czasownikiem oznaczającym posiadanie.
Na szczególną uwagę zasługuje tu użycie czasownika have oznaczającego posiadanie w czasie Present Perfect, pojawia się on wtedy w zdaniu dwukrotnie, raz jako operator a raz jako czasownik główny w formie past participle (had). Dla przykładu: I have had an accident [Miałem wypadek] - have jest operatorem gramatycznym wskazującym na czas perfect, had jest czasownikiem głownym oznaczającym miałem.

Tworzenie zdań twierdzących w czasie present perfect podsumowuje poniższa tabela:

Present Perfect - twierdzenia
I
You
He
She
It
We
You
They

have
have
has
has
has

have
have
have

been
been
been
been
been
been
been
been

to Scotland.
to Scotland.
to Scotland.
to Scotland.
to Scotland.
to Scotland.
to Scotland.
to Scotland.


Pytania

Have/Has + podmiot + czasownik w III-ciej formie

Sposobem na utworzenie pytania w czasie Present Perfect jest, tak samo jak w czasie Present Continuous, inwersja (czyli odwrócenie kolejności). Stosując inwersję zamieniamy po prostu miejscami czasownik posiłkowy have/has i podmiot zdania.

Przykładowe pytania w czasie Present perfect:

  • Has she been to Spain? [Czy była w Hiszpanii?]
  • Have they done anything wrong? [Czy zrobili coś złego?]
  • Have you seen the latest Christmas cards? If not, do it quickly, they are very special! [Czy widziałęś najnowsze kartki na Boże narodzenie? Jeśli nie, uczyń to szybko, bo są bardzo wyjątkowe!]

Tworzenie pytań w czasie Present Perfect podsumowuje poniższa tabela:


Present Perfect - pytania

Have
Have
Has
Has
Has

Have
Have
Have

I
you
he
she
it
we
you
they

broken
broken
broken
broken
broken
broken
broken
broken

the window?
the window?
the window?
the window?
the window?
the window?
the window?
the window?


Przeczenia

Have/Has + not + czasownik w III-ciej formie

Przeczenia w czasie Present Perfect tworzymy poprzez dodania słowa 'not' (wskazującego na negację) po czasowniku posiłkowym have/has (have not/has not). Często spotykane są też formy skrócone: haven't = have not, oraz hasn't = has not.

Przykładowe przeczenia w czasie Present Perfect:

  • I haven't seen him since he was a child. [Nie widziałem go od czasu, kiedy był dzieckiem]
  • She hasn't finished yet. [Jeszcze nie skończyła]
  • John hasn't turned out to be a coward. With his new fire extinguishers he has managed to put out the fire in no time! [Jan nie okazał się tchórzem. Dzięki swoim nowym gaśnicom, od razu zgasił pożar!]
  • We haven't eaten any lunch. [Nie zjedliśmy żadnego lunchu]

Tworzenie przeczeń w czasie Present Perfect podsumowuje poniższa tabela:


Present Perfect - przeczenia
I
You
He
She
It
We
You
They

have not / haven't
have not / haven't
has not / hasn't
has not / hasn't
has not / hasn't
have not / haven't
have not / haven't
have not / haven't

drunk
drunk
drunk
drunk
drunk
drunk
drunk
drunk

any wine.
any wine.
any wine.
any wine.
any wine.
any wine.
any wine.
any wine.


Stosowanie czasu Present Perfect

Czas Present Perfect stosujemy w języku angielskim do wyrażania następujących aspektów:

  1. Zakończone zdarzenia przeszłe mające wpływ na teraźniejszość:

W tym przypadku nie skupiamy się na określonej chwili w przeszłości, lecz na skutkach lub wpływie przeszłego zdarzenia na chwilę teraźniejszą. Dokładny czas zdarzenia jest nieokreślony.

    • Mary has left the building [Mary wyszła z budynku] - Nie wiemy kiedy dokładnie ani dokąd poszła, skupiamy się na fakcie, że nie ma jej teraz w budynku.
    • We have lost our insurance policy [Stracilismy naszą polisę ubezpieczeniową] - Nie jest istotne kiedy ani w jakich okolicznościach, podkreślamy tylko sam fakt braku polisy w chwili obecnej.
    • Thanks to eCommerce Web Design Site Hosting many companies have grown their revenues, reduced costs and improved customer support. [Dzięki zestawowi WebJaguar eBusiness wiele firm podniosło swoje dochody, zmiejszyło koszty i poprawiło obsługę klienta. ] - Wszystko to jest skutkiem korzystania z usług właściwej firmy.


  1. Czas Present Perfect jest często używany do podkreślenia ukończenia lub osiągnięcia czegoś, zwłaszcza, jeśli zakończenie czegoś miało miejsce przed chwilą lub w nieodległej przeszłości:
  • I have finished my book! [Skończyłem książkę!] - Podkreślamy tu fakt ukończenia książki nieistotny jest natomiast czas jej ukończenia.
  • Have you done your homework? [Czy odrobiłeś pracę domową?] - Interesuje nas to czy praca jest odrobiona czy nie, czas jej ukończenia jest nieistotny.
  • She has just arrived [Właśnie przyjechała] - Zdarzenia zakończone niedawno.
  1. Czynności rozpoczęte w przeszłości i trwające lub powtarzane do chwili obecnej oraz przeszłe doświadczenia:
  • I have seen this film twice [Widziałem ten film dwukrotnie] - Do tej pory widziałem go już dwa razy, powtarzająca się czynność.
  • Terry Pratchett has written 23 books. [Terry Pratchett napisał 23 książki] - Do chwili obecnej autor napisał tyle książek, jest to czynność wielokrotnie powtarzana.
  • I have known him for years [Znam go od lat] Znam go od jakiegoś momentu w przeszłości aż do dzisiaj.
  • I have lived in Glasgow since 1998 [Mieszkam w Glasgow od 1998 roku] - Zamieszkuję tam trwale przez okres czasu od 1988 roku do chwili obecnej.

Uwagi i wyjątki

Nazwa czasu Present Perfect może być dla niektórych nieco myląca nie jest to bowiem w rzeczywistości czas teraźniejszy, dotyczy on bowiem zdarzeń lub czynności przeszłych, które są jednak zawsze w jakiś sposób powiązane z chwilą obecną. Osoba używająca zdań w czasie Present Perfect myśli i o przeszłości i teraźniejszości jednocześnie.

Dość częste jest użycie słowa just w zdaniach wyrażających zdarzenia zakończone przed chwilą lub w niedalekiej przeszłości. Stosujemy wtedy zawsze czas Present Perfect. Na przykład: I've just seen John in the store [Właśnie widziałem Johna w sklepie].

Zdania w czasie Present Perfect zazwyczaj dość łatwo można przekształcić na inne czasy present. Na przykład:

  • I have twisted my ankle -> My ankle is twisted.
  • Have you read that book? -> Do you know that book?
  • She has left the building -> She is not in the building now.

Zasadniczo czasu Present Perfect nie stosuje się we wszelkiego typu opowiadaniach lub historyjkach. Czyli na przykład: Once upone a time there was a brave knight who fought with the evil wizard. [Dawno temu był sobie mężny rycerz, który walczył ze złym czarodziejem.]

Czas Present Perfect stosujemy, kiedy nie określamy dokładnej chwili w przeszłości lub jest ona zwyczajnie nieznana. Kiedy opisujemy zdarzenia przeszłe w konkretnej chwili przeszłości stosujemy czas Past Simple. Na przykład:

  • I've met him once. [Spotkałem go kiedyś] - Czas jest nieokreślony
  • I met him yesterday [Spotkałem go wczoraj] - Określony punkt przeszłości.

Użytkownicy języka polskiego bardzo często mają problem z właściwym użyciem czasu Present Perfect zastępując go czasami czasem Present Simple, taka konstrukcja gramatycznie jest jednak w jezyku angielskim poprawna. Dla przykładu zdanie Mieszkam w Krakowie od dziecka po angielsku brzmi I've lived in Cracov since I was a child a nie I live in Cracov since I was I child. Drugie zdanie jest dość kuszące, ze względu na podobieństwo w formie do zdania polskiego, taka konstrukcja jest jednak błędna i użycie czasu Present Perfect jest tutaj konieczne.

Chociaż wyrażenia takie jak always, ever czy never są zastrzeżone raczej dla czasów simple w mowie potocznej dopuszczalnej jest jednak użycie czasu perfect. Na przykład:

  • I always knew I could count on you. [Zawsze wiedziałem, że mogę na ciebie liczyć]
  • I have always known I could count on you?
  • Did you ever see him? [Czy kiedykolwiek go widziałeś?]
  • Have you ever seen him?

Czas Present Perfect i Past Simple bardzo często mogą być użyte zamiennie zależnie od stosunku osobistego osoby wypowiadającej zdanie do danego zdarzenia. Jeśli zdarzenie jest dla kogoś odległe w czasie powie on np. I lost my wallet jednak jeśli autor widzi jakiś związek zdanie będzie miało formę I've lost my wallet. Należy tu jednak uważać, niektóre zastosowania wymuszają użycie tylko jednego z tych dwóch czasów, np. dokładne określenie chwili zdarzenia (I lost my wallet yesterday).

Na szczególną uwage zasługują pojawiające się często wyrażenia have been to, have been in oraz, have gone to, które są podobne w formie jednak zasadniczo róznią się znaczeniem.

Powyższe wyrażenia zostaną omówione na przykładach:

  • He has been to Scotland [On był w Szkocji] - Oznacza to, że pojechał tam i wrócił.
  • He has been in Scotland for two years [Jest w Szkocji od roku] - Pojechał tam i mieszka od dwóch lat
  • He has gone to Scotland [Pojechał do Szkocji] - Pojechał, ale jeszcze nie wrócił i wciąż tam jest.