Present Simple vs. Present Continuous

Spis treści:

  1. Wstęp
  2. Kiedy Present Simple a kiedy Present Continuous?
  3. Podsumowanie

Wstęp

Ponieważ są to zazwyczaj dwa pierwsze czasy poznawane przez początkujących, testy i ćwiczenia obfitują w przykłady wymagający wybrania właściwego czasu w zależności od kontekstu zdania lub też na wstawieniu właściwej formy czasownika. W tym dziale czasy Present Simple i Present Continuous zostaną dokładny sposób porównane ze sobą. Zaprezentowane zostaną typowe przykłady i problemy związane ze stosowaniem tych dwóch czasów.

Kiedy Present Simple a kiedy Continuous?

 

Zwyczaje i zdarzenia trwające w chwili mówienia

Odpowiedź na to pytanie w większości przypadków jest dość łatwa i osoby, które zapoznały się z działami dotyczącymi tych czasów nie powinny mieć trudności z odpowiedzią na nie. Przypomnijmy jednak, że czas Present Simple stosowany jest przy wyrażaniu czynności i zdarzeń rutynowych, nawyków i wszystkich zdarzeń, które powtarzają się w regularnych odstępach czasu, są stałe i niezmienne. (szczegółowe informacje znajdziesz tutaj). Czas Present Continuous natomiast używany jest do mówienia o wydarzeńiach i czynnościach, które trwają w chwili mówienia, rozpoczęły się już ale jeszcze nie zakończyły.

Porównajmy zatem kilka przykładów:

  • I go to work everyday. [Codziennie chodzę do pracy.]
  • I am going to work now. [Idę teraz do pracy]
  • I am going to work every day.
  • I go to work now.

Ponieważ pierwsze zdanie opisuje wydarzenie rutynowe, które powtarza się każdego dnia stosujemy czas Present Simple. Z kolei drugie zdanie mówi o byciu w drodze do pracy w chwili mówienia, osoba wyszła już z domu ale jeszcze nie doszła do pracy, stosujemy zatem czas Present Continuous. Stosowanie czasu Present Continuous kiedy mówimy o zwyczajach i nawykach jest nieprwidłowe podobnie jak używcie czasu Present Simple do mówienia o zdarzeniach dziejących się w danej chwili.

Na to czy zdanie opisuje czynnośc powtarzającą się lub stałą czy też tymczasową i dziejącą się w chwili mówienia często mogą nast naprowadzić nastpępujące wyrazy:

Występującymi tylko w czasie Present Simple przysłówkami częstotliwości (adverbs of frequency): always, never, sometimes, often, saldom, rarely, everyday, usually, frequently etc.

Wyrazami wskazującymi na użycie czasu Present Continuous: now, at the moment, right now, currently, etc.


Aspekt tymczasowości

Zwróć uwagę, że czas Present Continuous dotczy nie tylko sytuacji dziających się dokładnie w chwili mówienia ale również w obrębie teraźniejszości, z podkreśleniem jednak tymczasowości danego wydarzenia.

Przykładowo:

  • I live in Warsaw [Mieszkam w Warszawie]
  • I am living in Warsaw now. [Mieszkam teraz w Warszawie.]

Choć obydwa zdania są pozornie identyczne to pierwsze opisuje nam coś stałego - mieszkam w Warszawie na stałem, drugie zaś podkreśla aspekt tymczasowości - mieszkam chwilowo w Warszawiem.


Rozkłady i wydarzenia zaplanowane

Czas Present Continuous może być także użyty do wyrażenia przyszłości. Stosujemy go w odniesieniu do wydarzeń uprzednio zaplanowanych (przez nas lub przez kogoś innego), które odbędą się w określonej chwili przyszłości. Czas Present Simple z kolei moża wykorzystać do wyrażenia przyszłości w przypadku wyradzeń, które są stałe i z góry określone, więc z pewnością będą miały miejsce (z reguły są to wszelkiego rodazu plany, rozkłady zajęći rozkłądy jazdy).

Dla przykładu:

  • At 6 I am meeting my friend. [O 6tej spotykam się z przyjacielem.]
  • The plane lands at 6. [Samolot ląduje o 6tej.]
  • I meet my friend at 6 every Friday. [Spotykam się z przyjacielem w każdy piątek.]
  • The plane is landnig right now. [Samolot właśnie ląduje.]
  • The plane is landing at 6.

W pierwszym zdaniu mowa jest o uprzednio zaplanowanym spotakniu, stąd czas Present Continuous. Drugie zdanie to wyrażenie stałej przyszłości - samolot zawsze ląduje o 6tej według rozkładu. Natomiast zdanie trzecie wygląda niemalże identycznie do zdania pierwszego jednak został w nim użyty czas Present Simple. Zwróć uwagę jak zmieniło się znaczenie, nie jest już mowa o pojedynczym zaplanowanym spotakniu ale o powtarzających się cyklicznie spotakniach.


Zwyczaje i irytacja

Czas Present Continuous może być również użycy to wyrażania naszej irytacji z powodu zdarzeń często się powtarzających, nie możemy w takim przypadku stosować czasu Present Simple, ponieważ przekaz nie będzie wtedy nacechowany emocjonalnie.

Porówanaj przykłady:

  • I always come home very late. [Zawsze wracam późno do domu.]
  • You are always coming home very late! [Zawsze wracasz późno do domu!]

Różnica pomiędzy powyższymi zdaniami polega właśnie na wyrażeniu irytacji. Pierwsze zdanie obojętnie stwierdza fakt wracania późno do domu, jest to czyjś zwyczaj. W drugim osoba mówiąca wyraża irytację faktem, że ktoś ciągle wraca późno do domu.


Styl formalny i nieformalny

Wybór pomiędzy czasem Present Simple a Present Continuous zależy też od stylu w jakim chcemy się komunikować. Ma to szczególne znaczenie w formie pisemnej. W pisamach formalnych i oficjalnych stosujemy czas Present Simple natomiast w korespondencji prywatnej możemy swobodnie korzystać z czasu Present Continuous.

Przykładowe początki dwóch listów:

  • I write to you with regards to your announcment in the newspaper [Piszę w związku z waszym ogłoszeniem w gaziecie]
  • I am writing to you to inivte you to my birthday party. [Piszę aby zaprosić cię na moje przyjęcie urodzinowe.]

Styl wiadomości jest w wielu przypadkach bardzo ważny i użycie czasu Present Continuous w formalnej korespondencji może zostać źle odebrane przez adresata.


Serie czynności

Gdy mówimy o serii czynności (takich jak instrukcje, relacje i komentarze sportowe) używamy tylko czasu Present Simple. Możliwe jest co prawda zastosowanie czasu Present Continuous, lecz zdania w tym czasie będą wyglądały co najmniej dziwnie.

Przykładowo:

  • You add some salt to the water then you boil it and you put in the spaghetti. [Dodajesz trochę soli do wody, gotujesz ją i wsypujesz spagetti.]
  • Brown passes the ball to Beckham and Beckham shoots - it's a goal! [Brown podaje piłkę do Beckhama, Beckham strzela - i gol!]

Pierwszy przykład to oczywicie przepis kulinarny drugi zaś to relacja sportowa, w obu przypadkach opisujemy szereg kolejnych czynności, zatem właściwym czasem jest czas Present Simple.


Czasowniki statyczne

Na szczególna uwagę zasługują tak zwane czasowniki statyczne (static verbs), które albo nie posiadają w ogóle formy continuous albo użyte w tej formie mają zupełnie inne znaczenie. Czasowników związanych ze zmysłami, myśleniem, postrzeganiem, uczuciami i emocjami (szczegół lista znajduje się tutaj) nie używamy w formie continuous.

Przykładami takich zdań mogą być:

  • I love dogs. [Kocham psy.]
  • I am loving dogs.
  • I see him running now. [Widzę jak teraz biega.]
  • I am seeing him running now.
  • I agree with you. [Zgadzam się z tobą.]
  • I am agreeing with you.

Zauważ, że choć w drugim zdaniu wydarzenie ma miejsce w chwili mówienia to czasownik see nie występuje w formie continuous.

Część czasowników możemy używać w formie continuous, należy jednak pamięta, że zmieni się ich znacznie (szczegół lista znajduje się tutaj). Dodatkowo czasowniki takie jak think, consider oraz expect używane są w formie continuous tylko jeżeli odnoszą się do czynności samej w sonbie. Zapoznaj się z poniższymi przykładami:

  • I see him running now. [Widzę jak teraz biega.]
  • I am seeing my dentist tomorrow. [Jestem na jutro umówiony z dentystą]
  • I think that she likes me. [Sądzę, że ona mnie lubi.]
  • Don't interrupt me, I am thinking! [Nie przeszkadzaj mi, myślę!]

Jak widać w powyższych przykładach czasownik see w formie continuous przyjmuje zupełnie inne znaczenie niż w swojej podstawowej formie. Dwa ostatnie przykłady ilustrują użycie czasownika think w odniesieniu bezpośrednio do czynności w samej sobie (czyli myślenia) oraz drugiego często stosowanego znaczenia tego czasownika służacego do wyrażania naszych poglądów (I think that... - Sądzę że...)


Zmiany w teraźniejszości

Kiedy chcemy zaakcentować zmiany zachodzące w czasie używamy czasu Present Continuous.

Przykładowo:

  • Houses are getting more and more expensive. [Domy robią się coraz droższe.]
  • Houses get more and more expensive.

Użycie czasu Present Simple do pokazania zmian jest w języku angielskim nieprawidłowe.


Podsumowanie

Zastosowania obu czasów podsumowóje pokrótce poniższa tabela:

PRESENT SIMPLE
PRESENT CONTINUOUS
Czynności stałe, rutynowe, powtarzające się. Nawyki, zwyczaje i prawa. Czynności tymczasowe, rozpoczęte ale jeszcze nie zakończone, odbywające się w chwili mówienia.
Czynności wykonywane kolejno - instrukcje, relacje, komentarze sportowe.  
Rozkłądy jadzy, palny zajęć, etc. Uprzednio zaplanowane wydarzenia w przyszłości.
  Wyrażenie irytacji.
Styl formalny, oficjalny. Styl nieformalny.
Czasowniki związane ze zmysłami, myśleniem, postrzeganiem, emocjami i uczuciami. Zmiana znaczenia niektórych czasowników w formie continuous.
  Do wyrażania zmian.