Słownictwo matura - państwo i społeczeństwo

Wstęp

W sekcji tej maturzysto znajdziesz podstawowe i zaawansowane słownictwo zwiazane z tematem Państwo i społeczeństwo. Aby przećwiczyć znajomość danego słownictwa zobacz dzał Matura- Ćwiczenia.

Ponieważ zdanie egzaminu maturalnego wiąże się z umiejętnością odnalezienia się w danym kontekscie sytuacyjnym, jasnym staje się fakt jak ważne jest opanowanie w stopniu komunikacyjnym choćby podstawowych zwrotów dotyczacych danego tematu. W skład każdego z tematów wchodzi kilka zagadnień, które wyszczególniliśmy ponizej. Zapraszamy do zapoznania się z ich treścią.

Struktura państwa

  1. System rządzenia / słownictwo pochodne
    system of government - system rządzenia
    monarchy - monarchia (Great Britain, Sweden)
    republic - republika (Poland, Germany)
    federal republic - republika federalna (US)
    commonwealth - wspólnota (państwo demokratyczne)
    union - unia, zjednoczenie
    federation - federacja
    state - państwo
    country - kraj
    nation - naród
    fatherland/native country - ojczyzna

  2. Gałęzie rządu
    The legislative branch - gałąź ustawodawcza
    The executive branch - gałąź wykonawcza
    The judicial branch - gałąź sądownicza

  3. Ustrój społeczny
    democracy - demokracja
    capitalism - kapitalizm
    socialism - socjalizm
    communism - komunizm
    fascism - faszyzm
    nationalism - nationalizm
    imperialism - imperializm

  4. Związane zwroty
    head of the state - głowa państwa
    mother tongue - język ojczysty
    nationality - narodowość
    citizen - obywatel
    religion - religia
    power - prawo, władza
    politics - polityka
    policy - polityka (tzn. strategia np. finansowa)
    parliament - parlament
    member of parliament - poseł
    government - rząd
    president - prezydent
    Prime minister - premier
    mayor - burmistrz
    spokesperson - rzecznik prasowy
    leader - przywódca
    candidate - kandydat
    act od Parliament - ustawa Parlamentu
    legislation - ustanawianie prawa
    party - partia
    left-wing - lewica
    right-wing - prawica
    law and order - prawo i porządek
    justice - sprawiedliwość
    independence - niepodległość
    freedom of press - wolność prasy
    to be in power - być u władzy (o partii)
    to have the power to ... - mieć prawo aby ...
    to take someone to court/ to sue someone - pozwac kogoś do sądu
    to be illegal - być nielegalnym (o działaniu)
    to respect the law - szanować prawo
    to be strictly prohibited - być surowo wzbronionym (np. swimming)

Organizacje narodowe i miedzynarodowe

ĆWICZENIADO GÓRY

  1. Organizacje
    AA - (GB) Automobile Association - Związek Automobilowy
    AA - (GB) Alcoholics Anonymous - Anonimowi Alkoholicy
    AI - Amnesty International - organizacja walcząca o amnestię dla więźniów politycznych
    BR - (GB) British Rail - Koleje Brytyjskie
    BT - (GB) British Telecom - Brytyjski System Telekomunikacyjny
    C of E - Church of England - Kościół Anglikański
    CIA - (US) Central Intelligence Agency - Centralna Agencja Wywiadowcza
    CND - (GB) Campaign for Nuclear Disarmement - ruch na rzecz rozbrojenia nuklearnego
    EU - European Union - Unia Europejska
    FBI - (US) Federal Bureau of Investigation - Federalne Biuro Śledcze
    IOC - International Olimpic Committee - Międzynarodowy Komitet Olimpijski
    IRA - Irish Republican Army - Irlandzka Armia Republikańska
    NASA - (US) National Aeronautics and Space Administration - Narodowa Agencja do Spraw Aeronautyki i Przestrzeni Kosmicznej
    NATO - North Atlantic Treaty Organization - Pakt Północno-Atlantycki
    NHS - (GB) National Health Service - Państwowa Służba Zdrowia
    OPEC - Organization of Petroleum Exporting Countries - Organizacja Krajów Eksportujących Ropę Naftową
    PTA - parent-teacher association - związek nauczycieli i rodziców
    RAF - (GB) Royal Air Force - Królewskie Lotnictwo Brytyjskie
    TUC - (GB) Trades Union Congress - Kongres Związków Zawodowych
    UN - United Nations - Narody Zjednoczone
    UNESCO - United Nations Educational, Scientific and Cultural Organization - organizacja narodów zjednoczonych promujaca wspólny rozwój edukacyjny, naukowy i kulturowy
    UNICEF - United Nations Children's Fund - fundacja narodów zjednoczonych na rzecz rozwoju zdrowia i edukacji dzieci całego świata
    WHO - World Trade Organization - Światowa Organizacja Handlu
    WTO - World Health Organization - Światowa Organizacja Zdrowia
    YHA - Youth Hostels Association - Towarzystwo Schronisk Młodzieżowych
    YMCA - Young Men's Christian Association - Związek Młodzieży Chrześcijańskiej

Przestępstwa / Przestępcy / Problemy społeczne

ĆWICZENIADO GÓRY

  1. Rodzaje przestępstw / Problemy społeczne
    crime - przestępstwo, zbrodnia
    petty crime - drobne przestępstwo
    offence - wykroczenie, obraza, potocznie przestępstwo
    infrimgement - naruszenie prawa
    shoplifting - kradzież sklepowa
    pickpocketing - kradzież kieszonkowa
    theft - kradzież
    petty theft - drobna kradzież
    stealing - okradanie
    speeding - przekroczenie dozwolonej prędkości
    burglary - włamanie
    arson - podpalenie
    vandalism - niszczenie własnosci społecznej lub prywatnej
    poaching - kłusownictwo
    mugging - napad ulczny, pobicie
    assault and battery - czynna napaść
    bank robbery - napad na bank
    armed robbery - napad z bronią w ręku
    blackmail - szantaż
    fraud - defraudacja pieniędzy (przywłaszczenie)
    assassination - zamach
    abduction - uprowadzenie, porwanie
    kidnapping - porwanie (człowieka)
    hijacking - uprowadzenie (samolotu)
    smuggling - przemyt
    piracy - piractwo (dystrybucja nielegalnych CD, DVD)
    drug traffic - handel narkotykami
    manslaughter - nieumyślne zabójstwo
    murder - morderstwo
    sexual assault - napad na tle seksualnym
    rape - gwałt
    corrupting a minor - deprawacja nieletnich
    forgery - fałszerstwo
    driving under the influence of alkohol - prowadzenie samochodu pod wpływem alkocholu
    dirty business - brudny interes
    criminal/illegal activity - działalność przestępcza/nielegalna
    deceit, swindel - oszustwo
    bribery - łapówkarstwo
    espionage - szpiegostwo
    tax evasion - uchylanie się od płacenia podatków
    accident - wypadek
    traffic offence - wykroczenie drogowe
    hit and run - ucieczka z miejsca wypadku
    occurence/happening - zdarzenie
    coincidence - zbieg okoliczności
    gender discrimination - dyskryminacja płciowa
    racial discrimination - dyskryminacja rasowa
    social problems - problemy społeczne
    homelessness - bezdomność
    unemployment - bezrobocie
    hooliganism - chuligaństwo
    obesity - otyłość
    abortion - aborcja
    drug addiction - uzależnienie narkotykowe
    racism - rasizm

  2. Przestępcy
    criminal, offender - przestepca
    hardened criminal - zatwardziały przestępca
    juvenile deliquent - przestępca młodociany
    shoplifter - złodziej sklepowy
    pickpocket - złodziej kieszonkowy
    thief - złodziej (generalnie, albo na większą skalę)
    Monday driver - kierowca niedzielny
    burglar - włamywacz
    arsonist - podpalacz
    vandal - wandal
    hooligan - chuligan
    poacher - kłusownik
    mugger - bandyta uliczny
    gang of muggers - szajka chuliganów
    bank robber - rabus, złodziej bankowy
    blackmailer - szantażysta
    fraud - defraudator
    assassin - zabójca, zamachowiec
    kidnapper - porywacz
    hijacker - porywacz samolotu
    smuggler - przemytnik
    pirat - pirat dystrybutor CD, DVD
    murderer/killer - morderca
    professional killer - płatny zabójca
    rapist - gwałciciel
    forger - fałszerz
    recidivist - recydywista (ktoś z wielokrotnymi odsiadkami)
    crook - oszust
    prostitute - prostytutka
    bandit - bandyta
    thug - zbir
    gangster - gangster
    outlaw - wyjety spod prawa
    shady character - ciemny typ


Inne słownictwo związane z tematem

  1. Pozytywne i negatywne
    court - sąd
    Supreme Court - Sąd najwyższy
    courtroom - sala sądowa
    trial - rozprawa sądowa
    hearing - przesłuchanie
    judge - sędzia
    prosecutor - oskarżyciel
    barrister - obrońca
    the accused - oskarżony
    defendant - pozwany
    witness - świadek
    eyewitness - świadek naoczny
    civil law - prawo cywilne
    criminal law - prawo karne
    police - policja
    chase/pursuit - pościg
    handcuffs - kajdanki
    arrest - aresztowanie
    warrant - nakaz aresztowania
    search warrant - list gończy
    investigation - śledztwo
    examination - przesluchanie
    declaration - oświadczenie
    search - rewizja
    culprit - winowajca
    scapegoat - kozioł ofiarny
    prisoner - więzień
    accusation/charge - oskarżenie
    trial - rozprawa
    dock - ława oskarżonych
    jury - ława przysięgłych
    swearing - przysięga
    perjury - krzywoprzysiestwo
    contempt of court - obraza sądu
    plea - oświadczenie pozwanego
    evidence - dowód
    verdict - werdykt
    sentence - wyrok
    detention - uwięzienie
    death warrant - wyrok śmierci
    custody - areszt
    death row - cela śmierci
    corporal punishment - kara cielesna
    hard labour sentence - kara ciężkiej pracy
    death penalty - kara śmierci
    probation - nadzór kuratora
    bail - kaucja
    convict - skazaniec
    respite - odroczenie, zawieszenie kary
    jail/gaol - wiezienie
    innocent - niewinny
    guilty - winny
    solitude - samotność
    seclusion - odosobnienie
    good - dobro
    evil - zło
    honesty - uczciwość
    dishonesty - nieuczciwość
    deviation - zboczenie
    mental aberation - zaburzenie umysłowe
    crime rate - liczba zbrodni
    gas chamber - komora gazowa
    electric chair - krzesło elektryczne
    gallows - szubienica

Inne zwroty

  1. Różne zwroty
    to get into trouble because ... - wpaść w kłopoty ponieważ
    to be involved in a crime - być wmieszanym w przestępstwo
    to commit a crime - popełnić przestępstwo
    to commit a suicide - popełnić samobójstwo
    to take bribes - brać łapówki
    to grease someone's palms - dać komuś w łapę
    to take hostages - brać zakładników
    to demand ransom - żądać okupu
    to commit an offence - popełnić wykroczenie
    to break the law - łamac prawo
    to be a regular law-breaker - notorycznie łamać prawo
    to be at large - być na wolności (o przestępcy)
    to be wannted by police - być poszukiwanym przez policję
    to have a price on one's head - być poszukiwanym listem gończym
    to be caught red-handed - być złapanym na gorącym uczynku
    to investigate the case - prowadzić śledztwo w sprawie
    to be prosecuted for - być karanym sądownie za
    to suspect someone of stealing/murdering ... - podejrzewać kogoś o kradzież/zamordowanie
    to suspect someone wrongly of ... - niesłusznie kogos podejrzewać
    to charge someone with - oskarżyć kogoś o
    to be found guilty of a crime - uznać kogoś za winnego popełnienia zbrodni
    to get two years suspended sentence - dostać dwa lata w zawieszeniu
    to be sentenced to 14 years of imprisonment - zostać skazanym na 14 lat więzienia
    to be sent into prison for 2 years - trafić do więzienia na 2 lata
    to serve one's sentence for - odsiadywać wyrok za
    to end up in jail - skonczyć w wiezieniu
    to receive a life sentence - otrzymać dożywocie
    to execute someone - dokonać na kimś egzekucji
    to be put on probation - otrzymać nadzór kuratora
    to acquit someone - uniewinnić kogoś
    to bail someone out - wyciągnąć kogos za kaucją
    to pay a fine - zapłacić grzywnę/mandat (złe parkowanie, przekroczenie prędkości)
    to spend a night in a cooler - spędzić noc w izbie wytrzeźwień
    to be found innocent/guilty - zostać uznanym za niwwinnego/winnego
    to plead not guilty - nie przyznać się do winy
    to plead guilty - przyznać się do winy
    to be liable - zostać pociągniętym do odpowiedzialności
    to be in need - byc w potrzebie
    to be on the dole - być na zasiłku
    to live an honest life - wieść uczciwe życie
    to be given a chahce to live an honest life - otrzymać szansę na prowadzenie uczciwego życia
    to let someone off - darować komuś winę
    Crime doesn't pay - przestępstwo nie popłaca